Astra J & Cruze P0011–P0014 Arıza Kodu: Eksantrik Dişlisi mi, Selenoid mi?

P0011 Arıza Kodu Nedir?

P0011, genel olarak emme eksantrik mili zamanlamasının motor kontrol ünitesinin beklediği konumdan farklı olduğunu ifade eder.

Astra J ve Cruze gibi VVT sistemine sahip motorlarda ECU, eksantrik milinin konumunu motor devrine ve yüküne göre sürekli değiştirir.

Bu işlemde:

• Motor yağı
• Yağ basıncı
• Eksantrik selenoid valfi
• Eksantrik dişlisi / faz ayarlayıcı
• Eksantrik konum sensörü
• Motor zamanlaması

birlikte çalışır.

Sistemin herhangi bir noktasında problem oluştuğunda P0011 kodu görülebilir.

Kısaca:

P0011 = Emme eksantrik tarafında zamanlama / performans problemi

P0014 Arıza Kodu Nedir?

P0014 ise benzer problemin egzoz eksantrik mili tarafında görülmesidir.

Kısaca:

P0014 = Egzoz eksantrik tarafında zamanlama / performans problemi

Özellikle P0011 ve P0014 birlikte görülüyorsa yalnızca tek bir parçaya odaklanmak yerine yağlama sistemi ve mekanik zamanlama dahil bütün VVT sisteminin değerlendirilmesi gerekir.

GM tarafından yayımlanan teknik bilgilendirmelerde de P0011 emme, P0014 ise egzoz tarafındaki eksantrik zamanlama performansıyla ilişkilendirilmektedir.

P0011 ve P0014 Belirtileri Nelerdir?

Araçtan araca değişmekle birlikte aşağıdaki belirtiler görülebilir:

• Motor arıza lambasının yanması
• İlk çalıştırmada metalik şıkırtı
• Motorun dizel gibi sesli çalışması
• Rölantide dalgalanma
• Çekiş düşüklüğü
• Gaz tepkisinin zayıflaması
• Yakıt tüketiminin artması
• Motorun düzensiz çalışması
• Sıcak veya soğuk çalıştırmada kısa süreli dişli sesi
• Bazı durumlarda stop etme

Özellikle motorun üst kısmından ilk çalıştırma sırasında birkaç saniyelik “şıkır şıkır” veya “takırdama” sesi gelmesi eksantrik faz ayarlayıcılarının da kontrol edilmesi gerektiğini düşündürebilir.

Ancak yalnızca sese bakılarak kesin parça teşhisi yapılmamalıdır.

Astra J ve Cruze'da Sistem Nasıl Çalışır?

Değişken supap zamanlamalı motorlarda eksantrik millerinin açısı sabit değildir.

Motor kontrol ünitesi, çalışma şartlarına göre eksantrik zamanlamasını değiştirerek:

• Alt devir performansını
• Üst devir gücünü
• Yakıt ekonomisini
• Emisyon değerlerini
• Motor çalışma karakterini

optimize etmeye çalışır.

Bu sistemin çalışmasında motor yağı hidrolik güç olarak kullanılır.

ECU, selenoid valfe komut gönderir. Selenoid, motor yağının eksantrik faz ayarlayıcı dişlisine ulaşmasını kontrol eder. Dişli de eksantrik milinin açısını değiştirir.

Dolayısıyla kirli yağ veya tıkanmış bir yağ kanalı bile elektronik arıza gibi görünen P0011/P0014 kodlarına neden olabilir.

En Önemli Soru: Eksantrik Dişlisi mi, Selenoid mi?

Araç sahiplerinin en fazla merak ettiği konu budur.

Cevap:

İkisi de olabilir. Ancak kontrol yapılmadan doğrudan dişli değiştirmek doğru değildir.

P0011 ve P0014 için kontrol sırası genellikle en basit ve düşük maliyetli ihtimallerden başlanarak ilerlemelidir.

1. Motor Yağı ve Yağ Seviyesi Kontrol Edilmeli

İlk kontrol edilmesi gereken noktalardan biri motor yağıdır.

Çünkü VVT sistemi doğrudan yağ basıncıyla çalışır.

Şunlar probleme neden olabilir:

• Eksik motor yağı
• Çok eski motor yağı
• Yanlış viskozite
• Kirlenmiş yağ
• Kalitesiz yağ filtresi
• Yağ kanallarındaki tortu

GM Cruze servis bilgilerinde motor yağının durumu ve düşük yağ seviyesinin P0011/P0014 teşhisinde önemli olduğu özellikle belirtilmektedir.

Bu nedenle arıza kodu çıktığında yalnızca elektronik parçalar kontrol edilmemelidir.

2. Eksantrik Selenoid Valfleri Kontrol Edilmeli

İkinci önemli nokta eksantrik zamanlama selenoid valfleridir.

Bu motorlarda genellikle:

• Emme eksantrik selenoidi
• Egzoz eksantrik selenoidi

bulunur.

Selenoid valf zaman içerisinde:

• Kirlenebilir
• Yağ tortusuyla tıkanabilir
• Elektriksel olarak arızalanabilir
• İç mekanizması sıkışabilir
• Filtre bölümlerinde problem oluşabilir

Opel'in A/Z16XER ve A/Z18XER motorlarla ilgili teknik bilgilendirmesinde, değişken eksantrik zamanlama selenoidindeki filtre elemanının bozulup yağ kanalını engelleyebildiği ve bunun P0011 veya P0014 kodlarına yol açabildiği belirtilmiştir.

Chevrolet Cruze için yayımlanan GM teknik servis bilgisinde de 1.6/1.8 motorlarda P0011 ve P0014 ile birlikte güç kaybı veya dişli bölgesinden ses oluşabildiği bildirilmiştir.

Bu nedenle “P0011 çıktı = dişli bozuk” şeklinde doğrudan sonuca gitmek doğru değildir.

P0011 Hangi Selenoidi İşaret Eder?

Genel olarak:

P0011 → Emme eksantrik tarafı

Dolayısıyla ilk kontroller arasında emme eksantrik zamanlama selenoidi bulunmalıdır.

P0014 Hangi Selenoidi İşaret Eder?

Genel olarak:

P0014 → Egzoz eksantrik tarafı

Bu durumda egzoz eksantrik zamanlama selenoidi ve ilgili sistem kontrol edilir.

Ancak aynı anda iki kodun bulunması ortak bir yağlama veya mekanik zamanlama problemini de düşündürebilir.

Selenoid Değişti Ama P0011/P0014 Devam Ediyorsa?

İşte burada ikinci aşamaya geçmek gerekir.

Yeni selenoid takıldıktan sonra kod tekrar oluşuyorsa şu parçalar ve sistemler değerlendirilmelidir:

• Eksantrik dişlileri
• Triger zamanlaması
• Yağ basıncı
• Yağ kanalları
• Eksantrik sensörleri
• Krank sensörü
• Elektrik tesisatı
• Soketler
• ECU'nun istediği ve gerçek eksantrik açı değerleri

Sadece arıza kodunu silip aracı tekrar kullanmak kalıcı çözüm değildir.

Eksantrik Dişlisi Arızası Nasıl Anlaşılır?

Astra J ve Cruze kullanıcıları arasında “eksantrik dişlisi”, “VVT dişlisi”, “faz dişlisi” veya halk arasında zaman zaman “vanos dişlisi” olarak adlandırılan parçalar motor zamanlamasının ayarlanmasında görev alır.

Arızalanmaya başladığında şu belirtiler oluşabilir:

İlk Çalıştırmada Şıkırtı

Araç gece boyunca bekledikten sonra ilk çalıştırıldığında motorun üst kısmından birkaç saniyelik metalik ses gelebilir.

Sıcak Çalıştırmada Ses

Bazı araçlarda problem özellikle motor sıcakken yeniden çalıştırıldığında ortaya çıkabilir.

Sürekli Metalik Çalışma Sesi

Dişli aşınması ilerlemişse yalnızca ilk çalıştırmada değil rölantide de ses duyulabilir.

P0011 / P0014 Kodlarının Tekrarlaması

Yağ, selenoid ve elektrik sistemi düzgün olmasına rağmen hata tekrar ediyorsa dişli mekanik olarak kontrol edilmelidir.

Performans Problemleri

Eksantrik zamanlamasının gerektiği gibi değişmemesi motor performansını etkileyebilir.

Eksantrik Sensörü ile Selenoid Aynı Parça Değildir

Bu konu çok sık karıştırılır.

Eksantrik sensörü, eksantrik milinin konumunu ECU'ya bildirir.

Eksantrik selenoidi ise yağ akışını kontrol ederek faz ayarlayıcının hareket etmesini sağlar.

Eksantrik dişlisi / faz ayarlayıcı ise eksantrik milinin açısını fiziksel olarak değiştirir.

Yani üçü birbirinden farklı parçadır:

Sensör → Konumu ölçer

Selenoid → Yağ akışını kontrol eder

Eksantrik dişlisi → Zamanlamayı değiştirir

Bu nedenle P0011 veya P0014 kodu görüldüğünde rastgele sensör değiştirmek de doğru yaklaşım değildir.

Triger Ayarı Yanlışsa P0011 ve P0014 Çıkar mı?

Evet.

Özellikle yakın zamanda:

• Triger seti değiştiyse
• Silindir kapağı söküldüyse
• Eksantrik mili söküldüyse
• Eksantrik dişlisi değiştirildiyse
• Motor revizyonu yapıldıysa

mekanik zamanlamanın doğru olduğundan emin olunmalıdır.

GM servis dokümanlarında yanlış monte edilen eksantrik mili, eksantrik aktüatörü veya triger sisteminin bu arıza kodlarının oluşmasına neden olabileceği belirtilmektedir.

Ayrıca bazı 1.6 ve 1.8 motorlarda eksantrik aktüatörü söküldükten sonra ilgili yağ yönlendirme parçalarının eksik veya hasarlı olması da P0011, P0014, P0016 ve P0017 gibi kodlara yol açabilir.

P0011 ve P0014 Birlikte Çıkıyorsa Ne Anlama Gelir?

İki kodun aynı anda bulunması özellikle dikkat çekicidir.

Bu durumda:

1. Motor yağı ve yağ seviyesi
2. Yağ basıncı
3. Her iki VVT selenoidi
4. Selenoid yağ kanalları
5. Triger sente ayarı
6. Eksantrik dişlileri
7. Eksantrik ve krank sensör verileri

birlikte değerlendirilmelidir.

Çünkü hem emme hem egzoz tarafının aynı anda hata vermesi, ortak bir probleme işaret edebilir.

P0016 veya P0017 de Varsa Daha Dikkatli Olun

P0011/P0014 kodlarının yanında:

• P0016
• P0017

kodları da bulunuyorsa krank mili ile eksantrik mili arasındaki zamanlama korelasyonu ayrıca kontrol edilmelidir.

Bu noktada mekanik zamanlama kontrolü daha da önem kazanır.

Sadece selenoid değiştirip kodu silmek doğru teşhis olmayabilir.

Doğru Teşhis Sırası Nasıl Olmalı?

Gereksiz parça değişimini önlemek için kaba olarak şu sıra izlenebilir:

1. Arıza kodları okunur.

2. Motor yağı seviyesi ve durumu kontrol edilir.

3. Doğru yağ kullanılıp kullanılmadığı değerlendirilir.

4. Emme ve egzoz selenoidleri kontrol edilir.

5. Soket ve elektrik tesisatı incelenir.

6. Diagnostik cihazdan istenen ve gerçek eksantrik açıları karşılaştırılır.

7. Yağ basıncı ve yağ kanalları değerlendirilir.

8. Triger zamanlaması kontrol edilir.

9. Eksantrik dişlilerinin mekanik durumu değerlendirilir.

Bu yaklaşım, sağlam parçaların gereksiz yere değiştirilme ihtimalini azaltır.

En Büyük Hata: Parça Değiştirerek Arıza Aramak

P0011 ve P0014 arızalarında en maliyetli yaklaşım şudur:

Önce selenoid değiştir → olmadı sensör değiştir → olmadı dişli değiştir → olmadı triger değiştir.

Doğru yaklaşım ise ölçüm ve teşhistir.

Özellikle eksantrik dişlileri gibi maliyetli parçalar değiştirilmeden önce sistemin neden doğru açıya ulaşamadığı belirlenmelidir.

Bazen problem birkaç parçalık büyük bir masraf değil, yağlama veya selenoid kaynaklı daha basit bir sorun olabilir.

Astra J ve Cruze İçin Parça Alırken Motor Koduna Dikkat

Astra J veya Chevrolet Cruze için yalnızca:

“1.6 benzinli”

bilgisiyle parça siparişi vermek yeterli olmayabilir.

Araçlarda kullanılan motor versiyonu, üretim tarihi ve parça revizyonları farklılık gösterebilir.

Bu nedenle aşağıdaki parçalar satın alınırken şase numarasıyla uyumluluk kontrolü yapılması önemlidir:

• Eksantrik dişlisi
• Emme selenoidi
• Egzoz selenoidi
• Eksantrik sensörü
• Krank sensörü
• Triger seti
• Yağ pompası
• Conta ve bağlantı parçaları

General Opel'de Şase Numarasına Göre Kontrol

Astra J ve Chevrolet Cruze için P0011 veya P0014 arızasına bağlı parça ihtiyacınız varsa, parçayı satın almadan önce şase numarası üzerinden uyumluluk kontrolü yaptırmanız yanlış ürün riskini azaltır.

Özellikle:

• Eksantrik dişlisi
• Eksantrik selenoidi
• Eksantrik sensörü
• Triger parçaları
• Motor yağlama sistemi parçaları

araç üzerindeki motor ve üretim bilgilerine göre doğrulanmalıdır.

Sonuç: Önce Selenoid mi, Dişli mi?

P0011 ve P0014 gördüğünüz anda doğrudan eksantrik dişlisi değiştirmeyin.

İlk olarak motor yağı, yağ seviyesi, selenoidler ve sistemin gerçek çalışma değerleri kontrol edilmelidir.

Eğer:

• Yağlama sistemi sağlıklıysa
• Selenoidler düzgün çalışıyorsa
• Elektrik tesisatında problem yoksa
• Triger sente ayarı doğruysa
• Buna rağmen eksantrik açısı istenen değeri takip edemiyor ve mekanik ses bulunuyorsa

eksantrik dişlilerinin kontrolü daha anlamlı hale gelir.

Kısacası:

P0011 → Emme tarafını araştırın.

P0014 → Egzoz tarafını araştırın.

P0011 + P0014 → Ortak yağlama ve zamanlama problemlerini mutlaka değerlendirin.

Doğru teşhis, gereksiz parça değişiminden çok daha ucuzdur.